Skutkiem niektórych chemioterapii może być nadmierna suchość skóry, na wewnętrznych częściach dłoni i stóp, a także w okolicach pach i pachwin. Ten tzw. zespół ręka-stopa (ang. hand-foot syndrome, HFS) wywołują niektóre leki antyangiogenne i cytotoksyczne, którymi leczymy nowotwory.
Miejsca szczególnie narażone
W czasie podawania leków antyangiogennych zmiany skórne powstają głównie w okolicach narażonych na ucisk lub tarcie (pięty, boczne powierzchnie stóp, kości śródstopia i stawy śródręczno-paliczkowe). Jednak przy stosowaniu klasycznych leków cytotoksycznych, objawy zespołu występują nie tylko w miejscach narażonych na ucisk.
W zależności od stopnia nasilenia
Zespół ręka-stopa zaczyna się od minimalnych zmian skórnych lub stanów zapalnych, które nie wywołują dolegliwości bólowych, ani nie utrudniają wykonywania codziennych czynności:
– rumień
– bezbolesny obrzęk
– nadmierne rogowacenie
– uczucie pieczenia.
Jednak brak odpowiedniej pielęgnacji prowadzić może do bardziej poważnych zmian skórnych, które wywołują ból i ograniczają wykonywanie codziennych czynności:
– łuszczenie się
– pęcherze
– krwawienie
– obrzęk
– otwarte owrzodzenia.
Profilaktyka
Przed rozpoczęciem chemioterapii zalecane jest usunięcie, za pomocą środków keratolitycznych lub pedicure, miejsc nadmiernego rogowacenia. Aby zapobiegać otarciom i urazom, powinniśmy nosić luźne i przewiewne ubrania z włókien naturalnych, a także miękkie i wygodne obuwie. Należy unikać mycia rąk i stóp w gorącej wodzie, a zamiast tego brać chłodne prysznice. Dodatkowo można chłodzić dłonie i stopy okładami z lodem czy zimnymi kompresami. Poza tym wystrzegajmy się detergentów do prania i środków czystości, które zawierają agresywne środki chemiczne.
Krem dla przyjmujących chemioterapię
Aby przygotować skórę, przed włączeniem chemioterapii, stosować można krem ChemoDry B6, który zalecany jest od pierwszego dnia leczenia. Jednak może być on stosowany również przez Pacjentów przyjmujących już chemioterapię, aby złagodzić objawy zespołu ręka-stopa. Jest to specjalistyczny preparat nawilżająco-natłuszczający do twarzy i ciała, a szczególnie skóry suchej i wrażliwej, dłoni i stóp.
Działanie składników
Krem został opracowany przez polskiego farmaceutę, a jego opatentowany skład oparty jest na naturalnych składnikach, które:
– głęboko natłuszczają (oliwa z oliwek, masło shea)
– nawilżają (mocznik, kwas hialuronowy, pantenol, skwalen i witamina E)
– mocznik działa również keratoplastycznie (zmiękcza warstwę rogową)
– działają przeciwzapalnie (alantoina i pantenol)
– usuwają wolne rodniki (witamina E i koenzym Q10).
Wynikiem jego działania jest powstanie na skórze cienkiego, ochronnego filmu, który tworzy barierę, hamującą ucieczkę wilgoci, a także odbudowa płaszcza wodno-tłuszczowego.
Badania
Stworzenie kremu było możliwe, dzięki kilkuletniemu doświadczeniu w stosowaniu, w szpitalach onkologicznych w całej Polsce, na oddziałach chemioterapii, radioterapii oraz dermatologii. U Pacjentów, którzy korzystali z kremu zauważono, że rzadziej rozwijał się drugi stopień nasilenia objawów HFS. Z kolei u chorych, którzy rozpoczęli stosowanie w trakcie rozwiniętego już zespołu, stwierdzono znaczne złagodzenie pieczenia, świądu i suchości skóry.
Wysoka tolerancja, jak i bezpieczeństwo stosowania potwierdzone zostały w badaniach dermatologicznych, aplikacyjnych i mikrobiologicznych. Nie stwierdzono działania drażniącego i alergizującego.
Pacjenci poddawani chemioterapii stosować powinni metody, dzięki którym ich skóra będzie w jak najlepszej kondycji. Dzięki temu nie zmaleje ich komfort życia, a także zminimalizują ryzyko odroczenia lub przerwania leczenia.