Radioterapia powodować może popromienne zapalenie skóry, które jest przyczyną podrażnienia, wysuszenia, złuszczania naskórka, obrzęków czy bólu. W czasie terapii i po jej zakończeniu, należy smarować skórę preparatem, który zawiera olej lniany i alantoinę, a także unikać słońca czy nosić przewiewne ubrania.
Popromienne zapalenie skóry.
Radioterapia jest jedną z metod stosowanych w leczeniu nowotworów złośliwych. Pomimo wielkiego postępu techniki w sposobie dostarczania dawki do obszarów tarczowych, a także ochronie narządów krytycznych, w obszarze napromienianym zawsze znajduje się skóra. Dlatego promieniowanie jonizujące powoduje często jej popromienne zapalenie.
Jest to problem istotny klinicznie w leczeniu Pacjentów, szczególnie, gdy miejscem napromienianym jest obszar, w którym:
- stykają się dwie powierzchnie skóry (krocze, pierś)
- naskórek jest cienki (twarz, krocze, pacha).
Do czynników ryzyka związanych z Pacjentem należy zaliczyć:
- indywidualną promieniowrażliwość skóry
- choroby współistniejące takie jak cukrzyca czy niewydolność nerek
- spożywanie alkoholu i palenie papierosów
- niedostateczny stopień odżywienia
- starszy wiek
Popromienne zapalenia skóry, w zależności od stopnia zaawansowania, powoduje:
- zaczerwienienia, podrażnienie, wysuszenie, pieczenie, świąd
- pozbawienie owłosienia
- złuszczanie naskórka suche lub z surowiczym wysiękiem
- obrzęki i owrzodzenia
- ból.
Zmiany w wyglądzie skóry w odsłoniętych częściach ciała, takich jak głowa i szyja, mogą powodować zaburzenia w wypełnianiu ról społecznych czy zawodowych, co w połączeniu z dolegliwościami somatycznymi w istotny sposób pogarsza jakość życia. Jednak bardziej zaawansowane mogą być powodem przerwania leczenia, przechodzić w nowotwory złośliwe lub nawet powodować zgon.
Pielęgnacja skóry podczas i po radioterapii.
Osoby, które poddawane są radioterapii powinny:
- Chronić napromienianą skórę przed urazami i nasłonecznieniem. Jeśli nie unikniemy ekspozycji słonecznych, należy stosować kremy i maści, które zawierają filtry przeciwsłoneczne.
- Nosić możliwie najlżejsze i przewiewne ubrania z materiałów naturalnych (bawełna, jedwab), aby skóra mogła „oddychać” i uniknąć odparzeń w fałdach skóry.
- Utrzymywać higienę skóry naświetlanej. Wykazano, że delikatne przemywanie i osuszanie skóry w obszarze napromienianym, zmniejsza częstość występowania ostrych reakcji skórnych związanych z radioterapią.
- Sugeruje się także używanie golarek elektrycznych.
W przypadku preparatów, zaleca się stosowanie kremu Aquastop Radioterapia, który składa się z:
- oleju lnianego, bogatego w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (omega -3 i -6)
- alantoiny, będącej pochodną kwasu moczowego.
Preparat nie zawiera kompozycji zapachowych, barwników, ani wody, a jego zadaniem jest nie tylko natłuszczanie skóry, ale również tworzenie ochronnego filtra, który zabezpiecza przed utratą wody i działaniem czynników zewnętrznych.
Krem zmniejsza wysuszenie, zaczerwienienia, podrażnienia i świąd, a także złuszczanie i pękanie naskórka. Dzięki temu poprawia tolerancję odczynów popromiennych na skórze, przyczynia się do zmniejszenia stanu zapalnego i przyspiesza gojenie.
Działania profilaktyczne oraz leczenie popromiennego zapalenia skóry
Należy je rozpocząć w trakcie napromieniania i kontynuować przez wiele miesięcy po jego zakończeniu. W innym przypadku proces gojenia może zostać przedłużony, mogą powstawać owrzodzenia, blizny czy nawet martwica, a jedynym rozwiązaniem będzie przeszczep skóry.